Vier publicaties over politieke besluitvorming en akkoorden zonder volksvertegenwoordigers

Interieur van het Europarlement Brussel

Annemarie Kok schreef voor S & D, tijdschrift van de Wiardi Beckman Stichting over de politieke besluitvorming die volgens haar steeds vaker de vorm aanneemt van ‘akkoorden’ waaraan nauwelijks een volksvertegenwoordiger te pas is gekomen. De uitbesteding van wetgeving – alsof het schoonmaakwerkzaamheden betreft – aan tal van niet-politieke actoren. Ministers, lokale bestuurders en participatiegoeroes die menen dat gemeenteraad en burger samen de baas zijn. Voor wie de democratische rechtsorde liefheeft, maken deze politiek-bestuurlijke trends hongerig naar kritisch leesvoer.
Annemarie Kok is docent Publieksgericht schrijven aan de faculteit wijsbegeerte van de Rijksuniversiteit Groningen. Ze is de auteur van Herinnering aan de rechtsstaat. Pleidooi voor serieus openbaar bestuur.

Kok las vier aan te bevelen publicaties. Zowel voor iedere kritische volger van de ontwikkelingen in onze democratie, als voor de Kamercommissies.

“Bij wijze van voorafje schotel ik u de oratie van RUG-hoogleraar staatsrecht Solke Munneke voor, uitgesproken in september 2017 maar helaas verre van gedateerd. In deze rede, getiteld Afscheid van de wetgever. Over maatwerk, experimenten en enige andere ongemakken, stelt Munneke aan de orde dat ons openbaar bestuur hoe langer hoe meer eigen ‘maatwerkregels’ kan hanteren waar voorheen uniforme regelgeving richtinggevend werd geacht. Dit leidt er volgens hem bijvoorbeeld toe dat veel gemeenten beproefde democratisch-rechtsstatelijke werkwijzen nogal lichtvaardig verruilen voor nieuwe ‘participatieve’ praktijken.

Het tweede voorgerecht is het jaarverslag van de Raad van State over 2018. Ook daarin wordt gewag gemaakt van een afnemende macht van ‘de wetgever’. De Raad van State vindt dat er op dit punt echt iets is scheefgegroeid: ‘Het is cruciaal dat de wetgever de kern en het bereik van een regeling zelf vaststelt. Cruciaal is ook dat de procedure zo is ingericht dat zij de normstelling of de maatschappelijke ordening legitimiteit verschaft. “Gemeen overleg” en besluitvorming door regering en parlement zorgen daarvoor.’ Immers, aldus dit hoge adviescollege: ‘Alleen de wetgever is in staat én gelegitimeerd om het algemeen belang te formuleren en veranderingen te bewerkstelligen of juist tegen te houden.’

Als hoofdgerecht koos ik een boek dat hopelijk snel wordt vertaald: Outsourcing the Law van Pauline Westerman, hoogleraar rechtsfilosofie te Groningen. Zij laat hierin zien (maar schreef al veel vaker op) dat de centrale overheid regelgeving dikwijls vergaand delegeert aan ‘het veld’, brancheorganisaties en allerhande toezichthouders. En ze maakt duidelijk dat deze gang van zaken funeste gevolgen heeft voor de rechtsstaat, de rechtspraak, de democratie en ook de rechtswetenschap. (In juni werd Westermans boek genomineerd voor de Huibregtsenprijs. Die wordt jaarlijks toegekend aan een opvallend originele wetenschappelijke publicatie, met bovendien een grote maatschappelijke betekenis.)”


Is ‘akkoordendemocratie’ wel een democratie?

Tot slot beveelt Kok als dessert een recent artikel aan van politicoloog Ruud Koole: Is een ‘akkoordendemocratie’ wel een democratie?

Lees verder Aan tafel? van Annemarie Kok op site van S & D: Aan tafel?  S & D, 8 augustus 2019: www.wbs.nl/index.php/publicaties/aan-tafel

Is een ‘akkoorden-democratie’ wel een democratie? door prof. R.A. Koole, RegelMaat, no 2 – 2019. PDF: www.bjutijdschriften.nl
of fullscreen: www.bjutijdschriften.nl

Zie ook: Herinnering aan de rechtsstaat. Pleidooi voor serieus openbaar bestuur, essay door Annemarie Kok. Te downloaden op site van Trancity: www.trancity.nl

Foto bovenaan is van Florian Pircher: Europarlement in Brussel

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Nieuwsbrief ontvangen?

Wij houden u graag op de hoogte van actuele ontwikkelingen binnen Stichting Beroepseer.  Wilt u onze nieuwsbrief ontvangen? Dan kunt u zich hieronder aanmelden.

Contact

Adres:
Godfried Bomansstraat 8, Unit 15
4103 WR Culemborg

Email:
info@beroepseer.nl

Stichting Beroepseer

© Stichting beroepseer