Waarden onder de loep: de beroepsethiek van griffiers herijkt
Stichting Beroepseer werkt samen met de Vereniging van Griffiers aan de herijking van het integriteitskompas voor griffiers. Daartoe worden 12 groepsgesprekken met griffiers georganiseerd. In iedere provincie vindt een groepsgesprek plaats om zo een gedragen beeld te krijgen. Met de invoering van de Wet dualisering gemeentebestuur is het griffiersambt in 2002 ontstaan. Het relatief jonge ambt is sindsdien voortdurend in ontwikkeling en daar hoort het denken over en werken aan een beroepsethiek met gemeenschappelijke waarden en normen bij. Ook de laatste jaren heeft het ambt zich verder ontwikkeld en het huidige kompas is daarmee aan een herijking toe.
Dit project bouwt voort op het in 2016 gepubliceerde ‘Integriteitskompas. Morele richtingwijzer voor griffiers‘.[1] In deze publicatie worden vier kernwaarden voor de griffier onderscheiden: Neutraliteit, Rechtmatigheid, Transparantie en Dienstbaarheid.
-Hoe gaan we dat doen?
De Vereniging van Griffiers heeft Stichting Beroepseer gevraagd de beroepsethiek van de griffier te onderzoeken. Dat doen wij aan de hand van 2 vragen die centraal staan tijdens de groepsgesprekken: 1) In hoeverre bestaat er binnen de beroepsgroep van griffiers consensus over de morele kern van de beroepsethiek? 2) En hoe worden deze waarden concreet ingevuld in het dagelijkse werk van de griffier? Doel van de gesprekken is om inzichten op te halen die het huidige integriteitskompas van de griffier kunnen actualiseren en verbeteren waar nodig.
Stichting Beroepseer heeft een op maat gemaakt programma ontwikkeld voor de groepsgesprekken. Tijdens het eerste gedeelte gaan de griffiers in gesprek over de belangrijkste waarden voor de uitoefening van hun vak. Welke kernwaarden worden er onderscheiden en waarom? En is daar consensus over binnen de beroepsgroep? In het tweede gedeelte van het programma duiken we aan de hand van een casusbespreking de concrete werkpraktijk van de griffier in en onderzoeken we hoe de vastgestelde waarden onder druk kunnen komen te staan. Wat doe je als griffier als een waarde onder druk komt te staan? Wat heb je dan nodig om dan geloofwaardig te handelen?
De opbrengsten van de groepsgesprekken vormen de basis voor een vernieuwd integriteitskompas dat aansluit bij de huidige uitdagingen voor en verwachtingen van de griffier.
-Doe mee!
Wil je bijdragen aan de herijking van het integriteitskompas? De resterende groepsgesprekken zijn te vinden op de website van de Vereniging van Griffiers, zie: Gesprekken Herijking integriteitskompas | Vereniging van Griffiers
Heb je input voor het kompas buiten de groepsgesprekken om? Neem dan contact op met Corné van der Meulen van Stichting Beroepseer via c.vandermeulen@beroepseer.nl.
-Relevante publicaties
Stichting Beroepseer publiceerde eerder Het gezag van de raadsgriffier (2020), zie: ‘Het gezag van de raadsgriffier’ verschenen – Stichting Beroepseer
Daarnaast publiceerde Stichting Beroepseer Het gezag van de gemeenteraad (2021) waarin gemeenteraden onder andere wordt aanbevolen om te investeren in een sterke griffie. Zie: Eindrapport ‘Het gezag van de gemeenteraad’ gepresenteerd – Stichting Beroepseer
[1] Integriteitskompas. Morele richtingwijzers voor griffiers (2016, Hans Scherpenzeel/Vereniging van Griffiers). Zie: Integriteitskompas Griffiers.pdf
Op maandag 27 juni 2011 bereikte rond half drie in de nacht de Mars der Beschaving de stad Den Haag. Ongeveer duizend kunstenaars en sympathisanten waren vertrokken uit Rotterdam en beëindigden de laatste etappe van de mars die van start was gegaan op Terschelling tijdens het Oerolfestival op 24 juni. Nadat de deelnemers op het Haagse Spuiplein waren aangekomen, kregen zij adressen waar ze de rest van de nacht konden doorbrengen. Men sliep bijvoorbeeld op het podium van het Lucent Danstheater.
In 1925 formuleerde Mahatma Gandhi de zeven maatschappelijke zonden. Gelden ze nog voor de maatschappij van de 21ste eeuw? Jan Ross, redacteur van het tweemaandelijkse Duitse tijdschrift Zeit Wissen ging op zoek en concludeerde dat Gandhi´s ‘geniale gedachten’ tot op heden politiek van grote betekenis zijn.
Gandhi wilde de moderniteit geenszins afschaffen, maar hij zocht naar een ethische, verantwoordelijke basis van de maatschappij. Politiek, economie en wetenschap zouden hun gevaarlijke kant, het ontbreken van ethisch normbesef, moeten erkennen en een moreel ankerpunt vinden.
In 1930 kondigde Gandhi aan een grote mars van burgelijke ongehoorzaamheid te starten, de zogenaamde zoutmars, een ruim drie weken durende tocht van bijna vierhonderd kilometer door India naar de kuststad Dandi als protest tegen het Britse zoutmonopolie in India. Op het strand pakte hij wat zoutresten op en liep weer weg. Met die daad had hij de wet overtreden. Dat was alles. Maar het was meer dan genoeg. In de weken daarna stroomden de mensen met pannen, potten en schalen naar de kust om zout te halen. Zout was het volmaakte symbool van de tot in de haarvaten van de maatschappij doorgedrongen koloniale overheersing. Het was tevens het symbool van de maatschappelijk breed gedragen onafhankelijkheidsstrijd van het volk. Niemand heeft het zout als voedselbestanddeel meer nodig dan de arme bevolking die, zwetend in de hitte, zware lichamelijke arbeid moet verrichten.
Als Duitsland in puin ligt, het is 1946, is Hans Fallada bezig met schrijven aan de na zijn dood in 1947 gepubliceerde roman Jeder stirbt für sich allein. Het boek verschijnt ruim zestig jaar later, eind 2010, voor het eerst in een Engelse vertaling en is onverwacht een internationale bestseller. De Amerikaanse titel luidt Every man dies alone; de Britse Alone in Berlin. Binnen enkele maanden worden van het boek honderdduizend exemplaren verkocht.
Alleen in Berlijn begint in juni 1940. De nationaalsocialistische propaganda viert de overwinning op Frankrijk, terwijl in een woonkeuken in de Berlijnse wijk Prenzlauer Berg een diepe rouw heerst. Anna en Otto Quangel hebben bericht gekregen dat hun enige zoon aan het front is gesneuveld. Lange tijd had het arbeidersechtpaar geloofd in de Führer. Het paar volgde hem trouw, maar nu moest het toegeven dat de beloften niet anders dan leugens en bedrog bleken.
Fallada modelleerde de Quangels naar het Berlijnse arbeidersechtpaar Otto en Elise Hampel dat zich tussen 1940 en 1943 moedig had verzet tegen de nazis, met de doodstraf tot gevolg. Ze werden geëxecuteerd op 8 april 1943. Achterin Alleen in Berlijn zijn portretten van het echtpaar opgenomen, alsmede een foto van hun voormalige woning in de Berlijnse wijk Wedding met de aan de gevel bevestigde plaquette te hunner nagedachtenis. Er staan ook afbeeldingen in van de door Otto geschreven briefkaarten. Fallada heeft voor zijn roman de dossiers bestudeerd. Het blijkt dat hij zich grotendeels aan de feiten heeft gehouden. Wat Fallada vooral interesseerde aan het geval Hampel, schrijft Almut Giesecke in het Nawoord, is dat het echtpaar Quangel, twee onbeduidende mensen uit het noorden van Berlijn… ”op een dag in 1940 de strijdbijl oppakt tegen de ontzagwekkende machinerie van het naziregime. En het ongelooflijke geschiedt: de olifant voelt zich door de muis bedreigd!”
Op 15 februari 2016 ging de verfilming van Alleen in Berlijn in première op de 67e editie van het internationale filmfestival van Berlijn, de Berlinale, met in de hoofdrol Emma Thompson en Brendan Gleeson, een Frans/Duits/Britse co-productie. Regisseur is de Zwitser Vincent Perez. Titel: Alone in Berlin. Duur: ruim 100 minuten. Het is de vijfde verfilming van het boek. In die van 1975 spelen Hildegard Knef en Carl Raddatz de hoofdrol.
Met de introductie van machtigingen tien jaar geleden begon de administratieve rompslomp voor de apothekers. Regeldruk en werklast namen toe. Taco van Witsen van De Schinkel Apotheek in Amsterdam vertelt wat er allemaal komt kijken voordat de patiënt zijn medicijnen kan afhalen in de apotheek.
Op 10 juni 2016 is het boek Moraliteit in actie. Wat sociale voortrekkers gemeenten kunnen leren gepresenteerd op de bijeenkomst Van kramp naar kracht*) in het Natlab in Eindhoven. Het boek is te downloaden als e-boek: 
Wat kunnen sociale voortrekkers de lokale overheid leren? Ze kwamen het vertellen op 10 juni 2016 op een historische ontmoetingsplaats in Eindhoven, de voormalige researchafdeling van Philips, het Natuurkundig Laboratorum. Het werd door werknemers ‘Natlab’ genoemd en was in de hoogtijdagen – jaren veertig tot medio jaren zeventig – een plek met een individueel werkklimaat waar “de vrijheid bijna tastbaar aanwezig was”, een enorme stimulans voor nieuwe dingen ontdekken en experimenteren.
