René Kneyber: ‘Als de beroepseer groot is, wordt het onderwijs vanzelf beter’

Stichting Beroepseer bestaat in 2026 20 jaar. In deze serie spreken we met de pioniers van het gedachtegoed van Beroepseer, over hun ideeën, de veranderingen die ze in hun sector teweeg hebben gebracht en de uitdagingen die ze daarbij tegenkwamen. In deze tweede aflevering: René Kneyber, die de beroepseer van de leraar gebruikt in zijn strijd voor goed onderwijs.

‘Beroepstrots heb je, beroepseer kun je krijgen. Dat is een belangrijk onderscheid’, zegt René Kneyber. ‘Beroepstrots gaat over wat je voor elkaar krijgt in je werk, waar je trots op bent en waar je graag over praat. Het is heel leuk om leraren met beroepstrots te horen praten, want het leraarschap is een fantastisch vak. Beroepseer is iets wat het individu overstijgt. Dat gaat ook over de beroepsgroep als geheel, de inspanning die je gezamenlijk levert en de manier waarop de beroepsgroep de eer van het vak hooghoudt.’

René Kneyber (1978) begon zijn carrière als leraar wiskunde op het vmbo. Hoewel het vak prachtig was, had hij het in de eerste jaren soms best lastig met orde houden in de klas. Toen hij jaren later doorhad hoe het werkte, besloot hij er een boek over te schrijven: Orde houden (2009). Toen bleek dat er heel veel informatie en wetenschappelijke kennis beschikbaar was over het onderwerp. ‘Maar niemand had me dat ooit verteld.’

Het schrijven beviel goed. Kneyber ging opiniestukken schrijven over het onderwijs, werd actief op Twitter en werd door studenten uitgenodigd voor een debat over prestatiebeloningen in het onderwijs. Daar werd hij aangesproken door Thijs Janssen van Stichting Beroepseer, die hem vroeg om redacteur te worden van een boek over professionals en gezag. Gezagsdragers. De publieke zaak op zoek naar verdedigers (2012) werd een boek over mensen met beroepen die vroeger vanzelfsprekend gezag hadden maar nu niet meer, van conducteurs tot politieagenten en leraren, en waarom dat een probleem is voor de publieke zaak.

Beroepseer

‘Door deze bundel samen te stellen raakte ik “geïnfecteerd” met het gedachtengoed van de Stichting Beroepseer’, zegt Kneyber. ‘Ik begon me af te vragen wat er zou gebeuren als ik dat gedachtengoed op mijn eigen sector zou toepassen. Wat is de beroepseer van de leraar? En wat moet er veranderen aan het onderwijs, als de beroepseer centraal komt te staan?’ Uit die vragen kwam in 2013 een tweede bundel voort: Het Alternatief. Weg met de afrekencultuur in het onderwijs! Het was het eerste boek van Stichting Beroepseer dat volledig op één sector gericht was. Kneyber stelde het samen, in samenwerking met leraar en onderwijsinnovator Jelmer Evers.

Klik hier om het hele interview te lezen.

Geschreven door Brechtje Keulen. Ze is journalist en maakt verhalen over mensen die aan de zijlijn van de samenleving staan, zoals daklozen en ongedocumenteerden. Ze onderzoekt beleid, structuren en mechanismen die ervoor zorgen dat de een wel mee kan doen en de ander niet. Haar verhalen werden onder andere gepubliceerd in De Groene Amsterdammer, De Correspondent, Vrij Nederland en in de podcast DOCS.